عنوان مقاله:

نویسندگان:

معصومه اشگورحیدری، سیدّحمیدرضا صادقی

فرسایش شیاری با تمرکز جریان روی دامنه‌ها رخ می‌دهد و به‌عنوان مرحله انتقالی از فرسایش سطحی به توسعه یافته می‌باشد. بر همین اساس شناخت پویایی عملکرد هیدرولوژیک آن از اهمیت بالایی برخوردار است. از طرفی رگبارهای متوالی با تأثیر بر میزان نفوذ و رطوبت اولیه باعث تغییر در تولید رواناب جریان متمرکز فرسایش شیاری می‌شود. حال آن‌که تغییرپذیری رفتار تولید رواناب حاصل از رگبارهای متوالی در آن کم‌تر مورد توجه قرار گرفته است. در این راستا پژوهش حاضر با هدف تحلیل اثر چهار رگبار متوالی با فاصله زمانی سه روز با شدّت 50 میلی‌متر بر ساعت و دوام 30 دقیقه توأم با رواناب مازاد به‌میزان حدود سه لیتر بر دقیقه و مساعد کننده شرایط تولید شیار با سه تکرار در کرت‌های متوسط (یک در شش متر) با شیب 30 درصد و مستقر در آزمایشگاه شبیه‌ساز باران و فرسایش دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تربیت مدرس انجام پذیرفت. نتایج نشان داد که حجم رواناب تولیدی طی رگبارهای متوالی رفتار متفاوتی داشته به‌طوری‌که از رگبار اول به رگبار چهارم میزان تولید رواناب به‌سبب تغییر نوع جریان و افزایش نفوذ عمقی و افزایش نشت ناشی از کاهش عمق خاک، کاهش داشته است. به‌نحوی که مقدار تولید رواناب سطحی به‌طور متوسط از 129/5 به 92/5 و حدود 71/41 درصد کاهش داشته و بر میزان آب نشت‌یافته از کرت‌ها افزوده شد. یافته‌های پژوهش حاضر زمینه‌ساز درک بیش‌تر رفتار هیدرولوژیک حوزه آبخیز در قبال فرسایش شیاری و اهمیت آن در حفظ آب سبز در مدیریت زراعی می‌باشد.

پاسخ هیدرولوژیکی، تخریب خاک، جریان متمرکز، حفاظت خاک

برای لینک‌دهی به این مقاله از آدرس زیر استفاده نمایید:

برای ارجاع در منابع از عبارت زیر استفاده کنید:
اشگورحیدری، معصومه، صادقی، سیدّحمیدرضا، 1399، کاربرد تحلیل اثر رگبارهای متوالی در مدیریت آب در کرت‌های واجد فرسایش شیاری، پانزدهمین همایش ملی علوم و مهندسی آبخیزداری ایران، https://conf.sanru.ac.ir/fa/archive_index.php?c=wms99&aid=103917